**अमेरिका-इस्रायल संयुक्त हल्ल्यात इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामनेई यांचा मृत्यू**

**अमेरिका-इस्रायल संयुक्त हल्ल्यात इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामनेई यांचा मृत्यू** 

तेहरान, ३ मार्च २०२६: २८ फेब्रुवारी २०२६ रोजी सकाळी ८:१० वाजता (इराणी वेळ) इस्रायली हवाई दलाने केलेल्या हवाई हल्ल्यात इराणचे सर्वोच्च धार्मिक व राजकीय नेते अयातुल्ला अली खामनेई यांचा खात्मा झाला. या कारवाईत इस्रायलला अमेरिकेचे थेट समर्थन होते. एकाच मिनिटात (६० सेकंदांत) पूर्ण झालेल्या या संयुक्त ऑपरेशनमध्ये खामनेई यांच्यासह त्यांच्या कुटुंबातील पाच सदस्य, शीर्ष सुरक्षा नेते व इतर ४० उच्चपदस्थ अधिकारी ठार झाले. इराण सरकारने १ मार्चला अधिकृतपणे मृत्यूची पुष्टी केली.

इस्रायली जेट्सनी खामनेईंच्या तेहरानमधील निवासस्थानावर ३० बॉम्ब फेकले. याशिवाय तेहरानमधील किमान दोन अन्य ठिकाणांवरही हल्ले झाले. अमेरिकेच्या हवाई दलाने खबरदारी व तांत्रिक मदत पुरवली. या हल्ल्यात खामनेईंची मुलगी, जावई, नातू व सून यांचाही मृत्यू झाला. त्यांच्या पत्नी मन्सुरेह खोजस्तेह बाघेरजादेह यांचा २ मार्चला उपचारादरम्यान मृत्यू झाला.

**खामनेईंचा ठावठिकाणा कसा शोधला?**  

मोसादने गेल्या काही दशकांत इराणमध्ये गुप्त नेटवर्क उभारले होते. गेल्या सहा महिन्यांत अमेरिकेच्या सीआयएने तांत्रिक सहाय्य व मनुष्यबळ पुरवले. सीआयएने उच्चपदस्थ अधिकाऱ्यांच्या बैठकीचे ठिकाण शोधून काढले व खामनेई उपस्थित असल्याची खात्री दिली.  

फायनान्शिअल टाइम्सच्या वृत्तानुसार, इस्रायलने वर्षानुवर्षे तेहरानमधील जवळपास सर्व ट्रॅफिक कॅमेरे हॅक केले होते. कॅमेऱ्यांचे फुटेज थेट तेल अवीव व दक्षिण इस्रायलमधील सर्व्हरवर पाठवले जात होते. यातून सुरक्षा रक्षकांच्या वाहन पार्किंग, दिनचर्या व संरक्षण योजनांचे ‘पॅटर्न ऑफ लाइफ’ तयार करण्यात आले. याशिवाय मोबाइल नेटवर्क्स हॅक करून संरक्षण दलाला इशारा पोहोचू नये म्हणून टॉवर डिसरप्ट केले. इस्रायली युनिट ८२००च्या सिग्नल इंटेलिजन्सने हे सर्व डेटा एकत्रित केला.

**सोशल मीडियावर चर्चेत असलेल्या थिअरी**  

या यशस्वी ट्रॅकिंगमागे काही वाईल्ड थिअरी चर्चेत आहेत. ‘ऑपरेशन टूथ फेअरी’ नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या एका दाव्यानुसार, मोसादचे एजंट डॉक्टर व डेंटिस्ट म्हणून इराणमध्ये घुसले होते. त्यांनी उच्चपदस्थ अधिकाऱ्यांच्या दातांमध्ये व काहींच्या पोटात सूक्ष्म ट्रॅकिंग चिप्स बसवल्या. मात्र, ही थिअरी केवळ सोशल मीडियावर व्हायरल असून अधिकृत दुजोरा मिळालेला नाही.  

दुसरी थिअरी म्हणजे इराणच्या रिव्होल्युशनरी गार्ड्स (आयआरजीसी) मधील उच्चपदस्थ अधिकाऱ्यांपैकी एखादा ‘मोल’ (खबरी) असल्याची. या व्यक्तीने हल्ल्यापूर्वी खामनेईंच्या निवासस्थानी असल्याचे व नंतर सुरक्षित बाहेर पडल्याचे दावे आहेत. हेही सोशल मीडियावरील अनौपचारिक चर्चा आहेत.

**ट्रम्प व नेतन्याहू यांची प्रतिक्रिया**  

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी हल्ल्याची पुष्टी करताना खामनेई यांना ‘जगातील सर्वात दुष्ट व्यक्ती’ म्हटले. इराणला अण्वस्त्रे मिळण्यापासून रोखण्यासाठी ही कारवाई आवश्यक होती, असे त्यांचे मत. इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांनीही खामनेईंच्या मृतदेहाची छायाचित्रे पाहिल्याची माहिती इस्रायली माध्यमांनी दिली. दोन्ही नेत्यांनी इराणी जनतेला ‘देश परत घ्या’ असा संदेश दिला.

**इराणची प्रतिक्रिया व पुढील घडामोडी**  

इराणने ४० दिवसांचा राष्ट्रीय शोक व सात दिवसांचा सुट्टी जाहीर केली. काही शहरांत (तेहरान, इस्फहान, शिराज) आनंदोत्सव झाला, तर काही ठिकाणी शोकसभा पार पडल्या. सुरक्षा दलांनी काही ठिकाणी गोळीबार करून आंदोलने दडपली. इराणने प्रत्युत्तरादाखल इस्रायलवर क्षेपणास्त्रे डागल्याचे वृत्त आहे. परिस्थिती अजूनही तणावपूर्ण आहे.

ही कारवाई गेल्या काही वर्षांतील इस्रायल-इराण संघर्षाची शिखरे गाठणारी घटना मानली जात आहे. अधिक माहिती येत असताना परिस्थितीवर नजर ठेवणे गरजेचे आहे.

KDM NEWS प्रतिनिधी