*लोकशाही जिवंत ठेवण्यासाठी नागरिकांची सक्रिय भूमिका आवश्यक*
*लोकशाही जिवंत ठेवण्यासाठी नागरिकांची सक्रिय भूमिका आवश्यक* *KDM NEWS प्रतिनिधी*भारतासारख्या जगातील सर्वात मोठ्या लोकशाही देशात लोकशाही फक्त निवडणुकीच्या दिवशीच नव्हे, तर दररोज जिवंत ठेवावी लागते. तज्ज्ञ आणि संविधानतज्ज्ञ यांच्या मते, लोकशाही टिकवण्यासाठी केवळ मतदान पुरेसे नाही; त्यासाठी प्रत्येक नागरिकाने सतत जागरूक आणि सक्रिय राहणे गरजेचे आहे. लोकशाही ही 'जनतेच्या, जनतेसाठी आणि जनतेद्वारे' चालणारी व्यवस्था आहे. मात्र, भ्रष्टाचार, फेक न्यूज, संस्थांवर राजकीय दबाव, अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यावर बंधने अशा आव्हानांमुळे ती कमकुवत होण्याचा धोका वाढला आहे. अशा परिस्थितीत लोकशाही मजबूत ठेवण्यासाठी खालील प्रमुख जबाबदाऱ्या नागरिकांकडे येतात. **सर्वप्रथम, सक्रिय सहभाग** मतदान हा लोकशाहीचा कणा आहे. निवडणुकीच्या काळातच नव्हे, तर स्थानिक स्वराज्य संस्था, ग्रामसभेत नियमित सहभाग घेणे आवश्यक आहे. जागरूक मतदारांनी विचारपूर्वक, भीती न बाळगता मतदान केल्यासच सुशासन आणि विकासाला चालना मिळते. **संविधानाचे रक्षण आणि मूल्यांचा प्रसार** संविधानातील स्वातंत्र्य, समता, बंधुत...