**ताजमहलात मराठ्यांची घोडी: एक विस्मरणात गेलेला पराक्रमी इतिहास!**

**ताजमहलात मराठ्यांची घोडी: एक विस्मरणात गेलेला पराक्रमी इतिहास!** 

**KDM NEWS प्रतिनिधी**आग्रा, १७ जून १७८८**: प्रेम आणि सौंदर्याचे प्रतीक असलेल्या ताजमहलाच्या परिसरात मराठा सैन्याच्या घोड्यांचा खणखणाट आणि युद्धाची तयारी यांनी एक अभूतपूर्व दृश्य निर्माण झाले होते. मुगल साम्राज्याच्या वैभवाची साक्ष देणारी ही वास्तू काही काळ मराठ्यांच्या युद्धतळात रूपांतरित झाली होती. मराठा सेनापती महादजी शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील या ऐतिहासिक घटनेने ताजमहलाच्या इतिहासाला एक पराक्रमी अध्याय जोडला.

**मुघल साम्राज्याचा गोंधळ आणि मराठ्यांचा उदय**  

१८ व्या शतकाच्या उत्तरार्धात मुघल साम्राज्य कमकुवत होत चालले होते. दिल्लीत राजकीय अस्थिरता, इंग्रजांचे वाढते वर्चस्व आणि स्थानिक सरदारांचे बंड यामुळे अवघा उत्तर भारत अराजकतेत लोटला गेला होता. याच काळात नजीब खान रोहिल्याचा वंशज गुलाम कादर याने दिल्लीत हाहाकार माजवला. त्याने मुघल बादशाह शहा आलम याला अपमानित करत त्याचे डोळे काढले. या क्रूर कृत्याची बातमी मराठा सेनापती महादजी शिंदे यांच्यापर्यंत पोहोचली आणि त्यांनी दिल्लीच्या रक्षणासाठी कंबर कसली.

महादजी शिंदे यांनी गुलाम कादरला दिल्लीतून पळवून लावले आणि दिल्लीचा किल्ला ताब्यात घेतला. या विजयाने मराठ्यांना ‘वकील-ए-मुतालिक’ ही मानाची पदवी मिळाली आणि दिल्लीच्या गादीवर भगवा झेंडा फडकला. पण गुलाम कादर आणि त्याचा साथीदार इस्माईल बेग यांचा पूर्ण बिमोड करण्यासाठी मराठ्यांनी आग्रा आणि डीगच्या किल्ल्यांवर लक्ष केंद्रित केले.

**ताजमहल: प्रेमाचे प्रतीक ते युद्धाचे तळ**  

१७८७-८८ च्या काळात मराठ्यांनी आग्रा किल्ला जिंकला. युद्धाची रणनीती आखताना महादजी शिंदे यांनी फ्रेंच सेनापती डिबॉईन यांच्या शिस्तबद्ध पलटणीचा उपयोग केला. १७ जून १७८८ रोजी गुलाम कादर आणि इस्माईल बेग यांच्याशी झालेल्या निर्णायक लढाईत मराठ्यांना इस्माईलच्या तोफखान्याचा सामना करावा लागला. या युद्धात मराठ्यांनी आपल्या घोडदळाच्या संरक्षणासाठी ताजमहलचा परिसर निवडला. ताजमहलाच्या बराकी आणि आसपासच्या परिसरात मराठा सैन्याने छावणी उभारली. घोडे बांधले गेले, आणि ही ऐतिहासिक वास्तू युद्धतळात रूपांतरित झाली.

**सौंदर्य आणि युद्ध यांचा संनाद**  

या दृश्याने डिबॉईनला धक्का बसला. त्याने ताजमहलच्या सौंदर्याला गालबोट लागल्याचे दुखः व्यक्त केले आणि महादजी शिंदेंना पत्र लिहून या वास्तूच्या संवर्धनासाठी निधी देण्याची विनंती केली. मात्र, महादजी शिंदे यांनी युद्ध आणि रयतेच्या कल्याणाला प्राधान्य दिले. त्यांचा असा विचार होता की, ज्या वास्तूचा सामान्य जनतेला प्रत्यक्ष उपयोग नाही, तिच्या दुरुस्तीवर मोठा खर्च करणे योग्य नाही. त्यांनी ताजमहलच्या संवर्धनासाठी कोणताही निधी दिल्याचा पुरावा इतिहासात सापडत नाही.

**इंग्रज अधिकाऱ्याचे आश्चर्य**  

ही घटना इतकी अनोखी होती की, कलकत्त्याहून एक इंग्रज अधिकारी मॅग्रोगर खास ताजमहलात मराठ्यांची घोडी बांधलेले दृश्य पाहण्यासाठी आग्र्याला आला. त्याने आणि डिबॉईनने नंतर स्वतःच्या निधीतून ताजमहल परिसराची स्वच्छता आणि संवर्धनाचे काम हाती घेतले.

**मराठ्यांचा दोन दशकांचा विजय**  

या युद्धात मराठ्यांनी गुलाम कादरला पकडले आणि त्याच्यावर क्रूर कारवाई करत त्याचे डोळे काढले, जे बादशाहाला भेट म्हणून पाठवण्यात आले. यानंतर तब्बल २० वर्षे (१८१७-१८ पर्यंत) मराठ्यांनी दिल्ली, आग्रा आणि मथुरा-वृंदावनपर्यंतच्या प्रदेशावर एकहाती सत्ता गाजवली. आग्र्याच्या किल्ल्यावर २० वर्षे आणि दिल्लीवर १४ वर्षे भगवा फडकला.

**इतिहासाचा हा पराक्रमी अध्याय**  

ताजमहलच्या परिसरात मराठ्यांनी उभारलेली छावणी आणि त्यांचा हा पराक्रमी इतिहास आजही अभिमानाने सांगितला जातो. प्रेमाचे प्रतीक असलेली ही वास्तू एका काळात युद्धाचे तळ बनली होती, आणि मराठ्यांच्या धैर्याने तिच्या इतिहासात एक अविस्मरणीय पान जोडले गेले.

**संपादक टीप**: हा इतिहास मराठ्यांच्या शौर्याची आणि त्यांच्या रणनीतीची साक्ष देतो. ताजमहलच्या सौंदर्यापेक्षा मराठ्यांनी युद्धातील विजय आणि रयतेचे रक्षण याला प्राधान्य दिले, ज्यामुळे त्यांचा हा पराक्रमी वारसा आजही प्रेरणा देतो.