**दुधाच्या नावाखाली कृत्रिम 'विष'चा पुरवठा; FDA-पुणे ग्रामीण पोलिसांची मोठी कारवाई, १३ जण ताब्यात**

**दुधाच्या नावाखाली कृत्रिम 'विष'चा पुरवठा; FDA-पुणे ग्रामीण पोलिसांची मोठी कारवाई, १३ जण ताब्यात** 

**KDM NEWS प्रतिनिधी पुणे/महाराष्ट्र:** अन्न व औषध प्रशासन (FDA) आणि पुणे ग्रामीण पोलिसांच्या स्थानिक गुन्हे शाखेने संयुक्त कारवाई करत राज्यातील कृत्रिम दूध भेसळीच्या मोठ्या रॅकेटचा पर्दाफाश केला आहे. मुख्य केंद्र मंचर (आंबेगाव तालुका, पुणे) असलेल्या या टोळीने स्किम मिल्क पावडर, डेअरी व्हे पावडर, इमल्सिफायर, पाम तेल, डिटर्जंट आणि शॅम्पूसारख्या हानिकारक रसायनांचा वापर करून बनावट दूध तयार केले. हे दूध दिसायला, वासाने आणि चवीने खऱ्या दुधासारखे वाटावे यासाठी विशेष मिश्रण केले जात होते.

या कारवाईत पुणे, अहिल्यानगर (अहमदनगर), सोलापूर, जालना आणि ठाणे (भिवंडी) या जिल्ह्यांमध्ये एकाचवेळी धाडी टाकण्यात आल्या. सुमारे २.५ कोटी रुपयांचा भेसळयुक्त मुद्देमाल, कच्चा माल आणि साहित्य जप्त करण्यात आले. २० हजार लिटर संशयास्पद कृत्रिम दूध जागेवर नष्ट करण्यात आले. मुख्य सूत्रधार सुशांत बबनराव हिंगे (मंचर) याच्यासह १३ आरोपींना ताब्यात घेण्यात आले असून, त्यांना मंचर पोलिस ठाण्यात गुन्हा दाखल करून कोठडीत ठेवण्यात आले आहे.

**भेसळ कशी केली जात होती?**  

प्राथमिक तपासात उघड झाले की, १००० लिटर खऱ्या दुधात ५०० लिटर रासायनिक मिश्रण मिसळले जात होते. काही ठिकाणी ५०० लिटर दुधात ३०० लिटर भेसळ केली जात होती. हे मिश्रण नामांकित डेअरी कंपन्यांना आणि दूध संकलन केंद्रांना पुरवले जात होते. त्यातून तयार होणारे दुग्धजन्य पदार्थ (खवा, पनीर, दही इ.) घरोघरी पोहोचत होते. गेल्या दोन वर्षांपासून हा रॅकेट सक्रिय होता.

**कारवाईतील प्रमुख मुद्दे:**

- **जप्ती:** १.४८ ते २.५ कोटी रुपयांचा मुद्देमाल (दूध, पावडर, रसायने, यंत्रसामग्री).

- **नमुने:** ४९ नमुने प्रयोगशाळेत तपासणीसाठी पाठवले.

- **परवाने:** ५ अन्न परवाने निलंबित, ४ डेअरी युनिट्स कायमचे बंद.

- **कायद्यांतर्गत कारवाई:** अन्न सुरक्षा कायदा, भारतीय न्याय संहिता २०२३ अंतर्गत गुन्हे दाखल. १३ जणांना ५ दिवसांची पोलीस कोठडी.

- **इतर:** आंबेगाव, जुन्नर, खेड, शिरूर तालुक्यांतील दूध संकलन केंद्रांवर छापे. काही आरोपी फरार; त्यांचा शोध सुरू.

FDA आयुक्त तुकाराम मुंढे यांच्या 'सेफ फूड, सेफ ड्रग, सेफ महाराष्ट्र' मोहिमेअंतर्गत ही कारवाई करण्यात आली. प्रशासनाने राज्यातील सर्व डेअरी व्यावसायिकांना कडक इशारा दिला आहे की, जनतेच्या आरोग्याशी खेळणाऱ्यांवर कठोर कारवाई केली जाईल. भेसळविरोधी मोहीम यापुढेही तीव्र राहणार असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे.

या प्रकारामुळे दुधावर अवलंबून असणाऱ्या सर्वसामान्य नागरिकांच्या आरोग्याला गंभीर धोका निर्माण झाला होता. तपास अधिकाधिक रुंदावत असून, रॅकेटमध्ये आणखी मोठ्या व्यक्तींचा सहभाग असण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.

KDM NEWS प्रतिनिधी