**स्थानिक माशांचे संरक्षण आणि मच्छीमारांच्या उपजीविकेला मिळणार बळ; 'CEO' प्रवीणसिंह परदेशी यांची माहिती**

** धरणाच्या जैवविविधता संवर्धनासाठी ‘मित्रा’कडून १६ कोटींचा निधी**

**स्थानिक माशांचे संरक्षण आणि मच्छीमारांच्या उपजीविकेला मिळणार बळ; 'CEO' प्रवीणसिंह परदेशी यांची माहिती** 

**KDM NEWS प्रतिनिधी सोलापूर:**

उजनी धरणातील धोक्यात आलेली जैवविविधता, स्थानिक माशांच्या प्रजातींचे संरक्षण आणि त्यावर अवलंबून असलेल्या मच्छीमारांच्या उपजीविकेला चालना देण्यासाठी **'मित्रा' (MITRA)** संस्थेकडून **१६ कोटी रुपयांचा निधी** जिल्हा प्रशासनाला उपलब्ध करून दिला जाणार आहे. 'मित्रा'चे मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO) प्रवीणसिंह परदेशी यांनी जिल्हाधिकारी कार्यालयात आयोजित आढावा बैठकीत ही महत्त्वपूर्ण माहिती दिली.

या बैठकीला जिल्हाधिकारी एस. कार्तिकेयन, अतिरिक्त पोलीस अधीक्षक विजय कबाडे, निवासी उपजिल्हाधिकारी अभिजीत पाटील, वन विभाग व मत्स्य व्यवसाय विभागाचे अधिकारी तसेच बीएनएचएस (BNHS) ट्रस्टचे डॉ. उन्मेश काटवटे आणि स्थानिक मच्छीमार प्रतिनिधी भरत मालव उपस्थित होते.

     आक्रमक प्रजातींमुळे स्थानिक माशांचे अस्तित्व धोक्यात

बैठकीत उजनी धरणातील परिसंस्थेला निर्माण झालेल्या धोक्यांवर चिंता व्यक्त करण्यात आली. प्रवीणसिंह परदेशी यांनी सांगितले की, धरणात बेकायदेशीरपणे वाढलेले **आफ्रिकन कॅटफिश (मांगूर)** आणि **सकरमाऊथ** हे आक्रमक मासे स्थानिक माशांच्या प्रजातींसाठी गंभीर धोका ठरत आहेत. या आक्रमक प्रजातींमुळे अनेक स्थानिक मासे नामशेष होण्याच्या मार्गावर आहेत. या पार्श्वभूमीवर स्थानिक माशांच्या बीज उत्पादनाला (Breeding) प्रोत्साहन देणे आणि मच्छीमारांमध्ये जनजागृती करणे अत्यंत गरजेचे आहे.

 **३० ते ३५ प्रजाती कायमच्या नष्ट!**

   बीएनएचएस ट्रस्टचे डॉ. उन्मेश काटवटे यांनी सादर केलेल्या अभ्यासानुसार, गेल्या ३० ते ४० वर्षांत उजनी धरणातील ३० ते ३५ स्थानिक माशांच्या प्रजाती कायमच्या नष्ट झाल्या आहेत, तर जवळपास ४० प्रजाती सध्या नामशेष होण्याच्या उंबरठ्यावर आहेत. तसेच, सकरमाऊथ माशांमुळे मासेमारीची जाळी फाटून मच्छीमारांचे मोठे आर्थिक नुकसान होत असल्याचे मच्छीमार भरत मालव यांनी बैठकीत निदर्शनास आणून दिले.

 निधीचा विनियोग आणि घेण्यात आलेले महत्त्वपूर्ण निर्णय

जिल्हाधिकारी एस. कार्तिकेयन यांनी स्पष्ट केले की, प्राप्त होणाऱ्या १६ कोटी रुपयांच्या निधीतून उजनी धरणात **स्थानिक माशांचे संवर्धन व प्रजनन केंद्र** उभारण्यात येईल, तसेच मच्छीमारांसाठी पूरक प्रकल्प राबवले जातील. धरणाची परिसंस्था सुधारण्यासाठी बैठकीत खालील धोरणात्मक निर्णय घेण्यात आले:

 * **कठोर कारवाई आणि छापेमारी:** बंदी असलेल्या आफ्रिकन मांगूर माशांच्या बेकायदेशीर पैदाशीवर मत्स्य व्यवसाय विभागामार्फत तातडीने छापेमारी करून कठोर कारवाई केली जाईल.

 * **आक्रमक वनस्पतींचे उच्चाटन:** धरणाच्या परिसरातील आयपोमिया (जलपर्णी/निलवंती) आणि विलायती बाभळीसारख्या आक्रमक वनस्पतींचे पूर्णपणे उच्चाटन केले जाईल.

 * **स्थानिक जलचर वनस्पतींची लागवड:** सामाजिक वनीकरण विभागाच्या माध्यमातून उजनी परिसरात स्थानिक आणि पर्यावरणाला पूरक अशा जलचर वनस्पतींची लागवड केली जाईल.

 * **नवीन उद्योगांची शक्यता:** उजनी परिसरात 'फिश मील' (Fish Meal) आणि 'फिश ऑईल' (Fish Oil) उद्योगांची उभारणी करण्याबाबत चाचपणी केली जाईल.

 * **सामंजस्य करार (MoU):** स्थानिक माशांच्या शास्त्रोक्त संवर्धनासाठी **१४ जुलैपर्यंत** संबंधित संस्थांसोबत सामंजस्य करार पूर्ण केला जाईल.

उजनी धरणातील वाढते प्रदूषण आणि परदेशी आक्रमक प्रजातींमुळे निर्माण झालेला धोका पाहता, प्रशासनाने या उपाययोजना युद्धपातळीवर आणि प्रभावीपणे राबवाव्यात, असे निर्देश यावेळी देण्यात आले.

KDM NEWS प्रतिनिधी