**तुकाराम मुंढेंच्या FDA कारवाईने भेसळखोरांना धक्का; गोकुळ-वारणा सारख्या शुद्ध दुधाला मागणी वाढ**

**तुकाराम मुंढेंच्या FDA कारवाईने भेसळखोरांना धक्का; गोकुळ-वारणा सारख्या शुद्ध दुधाला मागणी वाढ** 

महाराष्ट्रात अन्न व औषध प्रशासन (FDA) आयुक्त आयएएस तुकाराम मुंढे यांनी पदभार स्वीकारल्यानंतर भेसळयुक्त दूध आणि अन्नपदार्थांविरोधात कठोर मोहीम सुरू केली आहे. मे महिन्यापासून सुरू झालेल्या या धडक कारवाईत शेकडो छापे, सैकडो अटक आणि कोट्यवधींची जप्ती झाली आहे. यामुळे बनावट व भेसळयुक्त दुधाचा पुरवठा मोठ्या प्रमाणात थांबला असून, मुंबई-पुणे सारख्या शहरांत शुद्ध दुधाची मागणी वाढली आहे.

गेल्या आठवड्यात मुंबई, पुणे, सोलापूरसह विविध भागांत केलेल्या धाडींमध्ये हजारो लिटर भेसळयुक्त दूध जप्त व नष्ट करण्यात आले. सोलापूरच्या अजिंक्य राणा मिल्क इंडस्ट्रीजवर झालेल्या कारवाईत ३७,५३२ लिटर भेसळयुक्त दूध (सुमारे १५ लाख रुपये किंमतीचे) गटरात सोडण्यात आले. राज्यभरात आतापर्यंत ३५९ अटक, २३५ एफआयआर आणि ११.९३ कोटी रुपयांची जप्ती झाली आहे. दुध संकलन २०-२५ टक्क्यांनी घटल्याचे आकडे भेसळीचे प्रमाण दर्शवतात.

कोल्हापूरच्या नामांकित **गोकुळ** आणि **वारणा** दूध संघांना या कारवाईचा थेट फायदा झाला. भेसळयुक्त दुधाची आवक घटल्याने गोकुळ आणि वारणा सारख्या ब्रँडेड, शुद्ध दुधाला मुंबईसह राज्यातील बाजारात मागणी वाढली. मुंबईत गेल्या काही दिवसांत प्रतिदिन अतिरिक्त एक ते दीड लाख लिटर शुद्ध दुधाची गरज भासू लागली आहे. यामुळे प्रामाणिक दूध उत्पादकांना चांगला संदेश मिळाला आहे.

राज्याचे मंत्री हसन मुश्रीफ यांनी मुंढे यांच्या कामगिरीचे जाहीर कौतुक केले. मुंबईत येणारे २५ टक्के दूध भेसळयुक्त असल्याचे आता स्पष्ट झाल्याचे त्यांनी सांगितले. "एक प्रामाणिक अधिकारी काय बदल घडवू शकतो, हे जनतेने पाहिले आहे," असे मत व्यक्त केले.

### राज्यभरातील इतर प्रमुख कारवाया

- पुणे ग्रामीण पोलिस आणि FDA च्या संयुक्त छाप्यात मांचर येथे सिन्थेटिक दूध रॅकेट उघडकीस आला. पाच जिल्ह्यांत (पुणे, अहमदनगर, सोलापूर, सांगली, जालना) १३ जणांना अटक; दोन कोटी रुपयांचा मुद्दामाल जप्त.

- FDA ने संपूर्ण दुध साखळीला कडक नियम लागू केले. लूज दूध विक्रीवर बंदी, थंड साखळी (४ अंश सेल्सिअस खाली), फॅट-SNF मानके आणि लायसन्स अनिवार्य. उल्लंघनास १० लाखांपर्यंत दंड किंवा शिक्षा.

- अवैध दूध डेअरींमध्ये भीतीचे वातावरण; काही ठिकाणी दूध टाकून नष्ट केल्याच्या घटना समोर आल्या. मुंढे यांनी वैध नोंदणी करण्याचे आवाहन केले.

तुकाराम मुंढे यांनी स्पष्ट केले की, "दुधाच्या किंमती वाढवता येत नसल्या तरी भेसळ थांबवणे शक्य आहे. सार्वजनिक आरोग्य प्रथम." सोशल मीडियावर नागरिक या मोहिमेचे स्वागत करत आहेत. भेसळमुक्त महाराष्ट्राच्या दिशेने ही मोहीम सातत्याने सुरू राहील, असे संकेत मिळत आहेत.

ही कारवाई प्रामाणिक दूध उत्पादक, संघ आणि ग्राहकांसाठी दिलासादायक ठरली आहे. FDA च्या पुढील पावलांकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.